రాముడు ఒక్క బాణంతో ఏడు సాలవృక్షాలను ఛేదించిన దృశ్యం సుగ్రీవుని హృదయంలో కొత్త ధైర్యాన్ని నింపింది. ఇప్పటివరకు వాలి పేరు వినగానే అతని మనస్సు భయంతో వణికేది. వాలి బలం అతని జ్ఞాపకాల్లో పర్వతంలా నిలిచిపోయింది. తన అన్న చేతిలో ఎదుర్కొన్న అవమానం, రాజ్యం కోల్పోవడం, భార్యను కోల్పోవడం, ప్రాణభయంతో ఋశ్యమూకలో ఆశ్రయం పొందడం — ఇవన్నీ అతన్ని లోపల బలహీనుడిని చేశాయి. కానీ రాముని బాణశక్తి చూసిన తరువాత అతనికి ఒక నమ్మకం కలిగింది. “వాలి ఎంత బలవంతుడైనా, రాముని ముందు నిలవలేడు. రాముడు మాటిచ్చాడు. ఇప్పుడు నా అన్యాయానికి తీర్పు వస్తుంది” అని అతను భావించాడు. రాముడు కూడా అతన్ని ధైర్యపరచాడు. “సుగ్రీవా, భయపడకు. నీకు జరిగిన అధర్మానికి నేను పరిష్కారం చూపుతాను. నీవు వాలిని సవాలు చెయ్యి. సరైన సమయంలో నేను బాణం సంధిస్తాను” అని అన్నాడు. హనుమంతుడు, లక్ష్మణుడు, ఇతర వానరులు కూడా ఈ కార్యానికి సిద్ధమయ్యారు. ఋశ్యమూకపై భయంతో దాక్కున్న సుగ్రీవుడు ఇప్పుడు కిష్కింధ వైపు నడవడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
కిష్కింధ వానరరాజ్యానికి కేంద్రం. వాలి అక్కడ రాజుగా ఉన్నాడు. అతని శౌర్యం వానరులందరికీ తెలుసు. అతని వేగం, బలం, యుద్ధనైపుణ్యం అపారమైనవి. ఒకప్పుడు సుగ్రీవుడూ అతని సన్నిహితుడు. అదే రాజ్యంలో కలిసి తిరిగిన తమ్ముడు ఇప్పుడు శత్రువుగా బయట నిలబడి సవాలు చేయబోతున్నాడు. ఇది సాధారణ యుద్ధం కాదు; కుటుంబవిచ్ఛిన్నం, అపార్థం, అన్యాయం, భయం, ప్రతీకారం, ధర్మశిక్ష అన్నీ కలిసిన యుద్ధం. రాముని దృష్టిలో ఇది సుగ్రీవునికి సహాయం మాత్రమే కాదు; వాలి చేసిన అధర్మానికి తగిన శిక్ష. సుగ్రీవుని భార్యను స్వాధీనం చేసుకోవడం, తమ్ముడికి న్యాయం ఇవ్వకపోవడం, బలహీనుడిపై బలాన్ని దుర్వినియోగం చేయడం — ఇవి రాజధర్మానికి విరుద్ధం. రాముడు ఈ విషయాన్ని తెలుసుకున్నాడు. అయినప్పటికీ కార్యం క్షణక్షణం జాగ్రత్తగా జరగాలి. వాలి బలవంతుడు; సుగ్రీవుడు భయపడినవాడు. రాముడు సరైన సందర్భం చూసి బాణం సంధించాలి.
సుగ్రీవుడు కిష్కింధ నగర ద్వారం సమీపానికి వచ్చి ఘోరంగా గర్జించాడు. ఆ గర్జనలో భయం కూడా ఉంది, కొత్త ధైర్యం కూడా ఉంది. అతను వాలిని యుద్ధానికి పిలిచాడు. “వాలి! బయటకు రా! నాతో యుద్ధం చెయ్యి!” అనే పిలుపు కిష్కింధలో మార్మోగింది. ఎన్నాళ్లుగానో వాలి భయంతో దూరంగా ఉన్న సుగ్రీవుడు ఇలా వచ్చి సవాలు చేయడం వానరులందరికీ ఆశ్చర్యకరమైనది. ఆ గర్జన వాలి చెవికి చేరింది. వాలి మొదట ఆశ్చర్యపోయాడు. “సుగ్రీవుడు? అతడు ఇక్కడికి వచ్చి నన్ను సవాలు చేస్తున్నాడా? ఋశ్యమూకలో భయంతో దాక్కున్న వాడు ఇంత ధైర్యం ఎక్కడి నుండి తెచ్చుకున్నాడు?” అని ఆలోచించాడు. వెంటనే అతని కోపం పెరిగింది. వాలి స్వభావం వేగవంతమైనది. అతను కోపం వచ్చినప్పుడు ఆలోచనకు పెద్దగా చోటివ్వడు. అతనికి సవాలు అంటే యుద్ధం. తనను సవాలు చేసినవాడిని వెంటనే జయించాలి. అతని గర్వం అతన్ని బయటకు నెట్టింది.
అయితే వాలికి తార అనే జ్ఞానవంతురాలు భార్య. ఆమె సూక్ష్మబుద్ధి కలది. సుగ్రీవుడు ఒక్కసారిగా ధైర్యంగా వచ్చి సవాలు చేయడం వెనుక ఏదో కారణం ఉండవచ్చని ఆమె గ్రహించింది. ఆమె వాలిని ఆపడానికి ప్రయత్నించింది. “ప్రభూ, సుగ్రీవుడు ఇంతవరకు నీ భయంతో దూరంగా ఉన్నాడు. ఇప్పుడు ఒక్కసారిగా ఇక్కడికి వచ్చి సవాలు చేయడం సాధారణం కాదు. అతనికి ఎవరైనా బలమైన మిత్రుడు దొరికినట్లుంది. అతని వెనుక ఎవరు ఉన్నారో తెలుసుకోకుండా తొందరగా వెళ్లకండి. వార్తలు విన్నాను — అయోధ్యరాజకుమారులు రాముడు, లక్ష్మణుడు ఈ ప్రాంతంలో ఉన్నారని. వారు మహావీరులు. సుగ్రీవుడు వారితో మైత్రి చేసి ఉండవచ్చు. జాగ్రత్తగా ఆలోచించండి” అని తార చెప్పింది. తార మాటల్లో ప్రేమ మాత్రమే కాదు, రాజకీయవివేకం కూడా ఉంది. కానీ వాలి తన గర్వంలో ఆ మాటలను పూర్తిగా స్వీకరించలేదు. అతను అన్నాడు: “సుగ్రీవుడు నా తమ్ముడు. అతన్ని నేను జయించగలను. ఎవరెవరు ఉన్నా నాకు భయం లేదు. నన్ను సవాలు చేసినవాడిని నేను విడిచిపెట్టను.”
వాలి ఆగ్రహంతో బయటకు వచ్చాడు. అతని రూపం యుద్ధకోపంతో భయంకరంగా కనిపించింది. శరీరంలో అపారబలం, కళ్లలో అగ్ని, స్వరంలో గర్జన. సుగ్రీవుడు వాలిని చూసిన క్షణం అతని పాత భయం మళ్లీ మేల్కొంది. కానీ రాముడు దగ్గరలో ఉన్నాడన్న నమ్మకం అతన్ని నిలబెట్టింది. వాలి సుగ్రీవునిపై దూసుకొచ్చాడు. “సుగ్రీవా, నీవు మళ్లీ నా ముందుకు రావడానికి ధైర్యం చేశావా? ఇప్పుడు నీకు రక్షణ లేదు” అని గర్జించాడు. సుగ్రీవుడు కూడా ప్రతిగా నిలబడ్డాడు. ఇద్దరూ ముష్టియుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు. వానరయోధుల యుద్ధం బాణాలతో మాత్రమే కాదు; దేహబలం, దూకుడు, ముష్టిప్రహారాలు, గర్జనలు, పర్వతాలపై నుంచి దూకే వేగం — ఇవన్నీ కలిగి ఉంటుంది. అన్నదమ్ముల యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
వాలి, సుగ్రీవులు రూపంలో ఒకరికొకరు ఎంతో సమానంగా ఉన్నారు. వారి కాయ నిర్మాణం, వానరరూపం, యుద్ధవేగం, గర్జన, ముష్టిప్రహారాలు — దూరం నుండి చూసినప్పుడు తేడా తెలియడం చాలా కష్టం. రాముడు చెట్ల మధ్య దాగి సమయాన్ని గమనిస్తున్నాడు. అతని ఉద్దేశం వాలిని ధర్మశిక్షగా సంహరించడం. కానీ యుద్ధం మొదలైన వెంటనే ఒక సమస్య స్పష్టమైంది. వాలి, సుగ్రీవులను రాముడు తేలికగా వేరు గుర్తించలేకపోయాడు. ఇద్దరూ గట్టిగా పోరాడుతున్నారు. ఒకరు మరొకరిని పట్టుకొని కొడుతున్నారు. క్షణక్షణం స్థానాలు మారుతున్నాయి. రాముడు బాణం సిద్ధం చేసినా, తప్పుగా సుగ్రీవుని తాకితే? మిత్రుని రక్షించడానికి ఇచ్చిన మాట మిత్రుని మరణానికి కారణమైతే? ఇది అనుమతించదగినది కాదు. ధర్మవీరుడు తొందరగా బాణం సంధించడు. బాణం లక్ష్యం నిర్ధారితమై ఉండాలి.
యుద్ధం ఘోరంగా సాగింది. వాలి బలం నిజంగా భయంకరమైనది. అతని ప్రతి దెబ్బ సుగ్రీవుని శరీరాన్ని నొప్పితో నింపింది. సుగ్రీవుడు రామునిపై నమ్మకంతో ముందుకు వచ్చినా, వాలి ఎదుట నిలబడటం ఎంత కష్టమో మళ్లీ అనుభవించాడు. అతను ప్రతిదాడి చేశాడు. కొన్నిసార్లు వాలిని గట్టిగా కొట్టాడు. కానీ వాలి బలం ఎక్కువ. అతని దూకుడు తగ్గలేదు. సుగ్రీవుడు క్రమంగా బలహీనమవుతున్నాడు. అతని శరీరంపై గాయాలు పెరిగాయి. అతని శ్వాస వేగంగా మారింది. అతను లోపల ఆలోచించాడు: “రాముడు ఎందుకు బాణం సంధించడం లేదు? ఆయన మాటిచ్చారు కదా. నేను ఇంకా ఎంతసేపు నిలబడగలను?” ఈ సందేహం అతని ధైర్యాన్ని కొరుకుతోంది. భయంతో బాధపడిన మనస్సు మళ్లీ త్వరగా నిరాశకు దిగుతుంది. సుగ్రీవుడి అంతరంగం అదే స్థితికి చేరింది.
రాముడు చెట్ల వెనుక నుండి యుద్ధాన్ని గమనిస్తున్నాడు. అతని హృదయం సుగ్రీవుని బాధను చూసి కదిలింది. కానీ బాణం సంధించలేడు. వాలి, సుగ్రీవులలో తేడా స్పష్టంగా తెలియడం లేదు. ధర్మం అంటే కేవలం శత్రువును చంపడం కాదు; తప్పు జరగకుండా జాగ్రత్తపడటం కూడా. రాముడు బాణం సంధించకపోవడం భయంతో కాదు, అస్పష్టత వల్ల. మిత్రునికి హాని కలిగే అవకాశం ఉంటే క్షణం ఆగడం ధర్మం. కానీ సుగ్రీవునికి ఆ కారణం తెలియదు. యుద్ధరంగంలో ఉన్నవాడికి బయట నుండి చూస్తున్నవారి సంకటాలు కనిపించవు. అతనికి కనిపించేది తన గాయాలు, తన ప్రమాదం, తన మిత్రుడు ఇంకా సహాయం చేయకపోవడం మాత్రమే. ఇది అపార్థానికి దారి తీస్తుంది. రాముడు ధర్మవివేకంతో ఆగాడు. సుగ్రీవుడు అది నిర్లక్ష్యంగా అనుకున్నాడు.
చివరకు సుగ్రీవుడు తీవ్రంగా గాయపడి యుద్ధం నుండి తప్పించుకోవాల్సి వచ్చింది. వాలి అతన్ని బలంగా కొట్టాడు. సుగ్రీవుడు ప్రాణం నిలబెట్టుకోవడానికి వెనక్కి పరుగెత్తాడు. ఋశ్యమూక పర్వతం వైపు పారిపోయాడు. వాలి శాపభయంతో ఆ పర్వతానికి రాలేడు. కాబట్టి సుగ్రీవుడు అక్కడికి చేరితే తాత్కాలికంగా భద్రత. వాలి కొంతదూరం వెంటాడినా, ఋశ్యమూక దిశకు చేరేలోపు ఆగిపోయాడు. అతని గర్వం మరింత పెరిగింది. “సుగ్రీవుడు మళ్లీ పారిపోయాడు. అతన్ని నేను మళ్లీ జయించాను” అని భావించి తిరిగి వెళ్లిపోయాడు. వాలి దృష్టిలో ఇది తన విజయం. కానీ అతనికి తెలియదు — ఇది తాత్కాలికం మాత్రమే. రాముడు బాణం సంధించకపోవడం వాలి రక్షణ కాదు; తదుపరి యుద్ధానికి ముందు జరిగిన గుర్తింపు సమస్య మాత్రమే. విధి ఇంకా తన తీర్పు ఇవ్వలేదు.
సుగ్రీవుడు ఋశ్యమూకకు తిరిగి వచ్చాడు. అతని శరీరం గాయాలతో నిండిపోయింది. ముఖంలో బాధ, అవమానం, కోపం, నిరాశ అన్నీ ఉన్నాయి. అతను రాముని ఎదుట నిలబడి బాధతో అన్నాడు: “రామా, మీరు నాకు మాటిచ్చారు. మీ బలాన్ని చూపించారు. నేను మీపై నమ్మకం పెట్టుకున్నాను. ఆ నమ్మకంతో వాలిని సవాలు చేశాను. కానీ మీరు బాణం సంధించలేదు. వాలి నన్ను మళ్లీ అవమానించాడు. నా ప్రాణం కష్టంగా బయటపడింది. నేను మీపై విశ్వాసంతో వెళ్లాను. మీరు ఎందుకు నన్ను రక్షించలేదు?” ఈ మాటల్లో నింద మాత్రమే కాదు, గాయపడిన హృదయం ఉంది. సుగ్రీవుడికి అనిపించింది — తాను మళ్లీ మోసపోయానా? ఇప్పటికే అన్నచేత అన్యాయం పొందినవాడు ఇప్పుడు కొత్త మిత్రుడిపైనా తాత్కాలికంగా అనుమానం పెట్టడం సహజం. బాధ మనిషిని త్వరగా ఆత్మరక్షణలోకి నెడుతుంది.
రాముడు సుగ్రీవుని మాటలను శాంతంగా విన్నాడు. అతను కోపపడలేదు. ఎందుకంటే సుగ్రీవుని బాధ నిజమైనది. రాముడు మృదువుగా చెప్పాడు: “సుగ్రీవా, నేను నీకు ఇచ్చిన మాటను మరిచిపోలేదు. నేను బాణం సంధించలేదు ఎందుకంటే నిన్ను, వాలిని వేరు గుర్తించలేకపోయాను. మీ ఇద్దరి రూపం, కాయం, యుద్ధవేగం, వస్త్రం, శరీరరంగు ఎంతో సమానంగా ఉన్నాయి. నా బాణం తప్పుగా నిన్ను తాకితే? నీకు సహాయం చేయడానికి వచ్చి నిన్నే సంహరిస్తే అది మహాపాపం అవుతుంది. అందుకే నేను ఆగాను. ఇది భయం కాదు, నిర్లక్ష్యం కాదు, ధర్మజాగ్రత్త. ఇప్పుడు రెండోసారి నీవు వెళ్లేటప్పుడు నీ మెడలో గుర్తుగా ఒక మాల వేస్తాము. అప్పుడు నేను స్పష్టంగా నిన్ను గుర్తించి వాలిపై బాణం సంధిస్తాను. ఈసారి నీకు న్యాయం తప్పకుండా జరుగుతుంది.” రాముని సమాధానం సుగ్రీవుని మనసును మెల్లగా శాంతింపజేసింది.
ఈ సమాధానంలో రాముని ధర్మసూక్ష్మం కనిపిస్తుంది. యుద్ధంలో అవకాశం వచ్చింది కాబట్టి వెంటనే బాణం వేయడం శౌర్యం కాదు. లక్ష్యం స్పష్టంగా లేకపోతే వేయకపోవడం కూడా శౌర్యమే. తొందరగా చర్య తీసుకోవడం కొన్నిసార్లు మహాదోషానికి దారి తీస్తుంది. రాముడు శత్రువును సంహరించడానికి వచ్చినా, మిత్రుని ప్రాణం ప్రమాదంలో పడేలా చేయలేదు. ఆయనకు బాణనైపుణ్యం అపారం. అయినా రూపసామ్యం ఉన్నప్పుడు అనవసర ప్రమాదం తీసుకోలేదు. ఇది నాయకత్వంలో జాగ్రత్తకు గొప్ప ఉదాహరణ. సరైన సమాచారం లేకుండా తీసుకున్న నిర్ణయం ధర్మానికి హాని చేయవచ్చు. రాముడు క్షణికవిజయం కంటే ధర్మసురక్షితాన్ని ఎంచుకున్నాడు.
సుగ్రీవుడు రాముని మాటలు విని కొంత సిగ్గుపడ్డాడు. తన నిరాశ వల్ల త్వరగా నిందించానని అతనికి అర్థమైంది. కానీ అతని గాయాలు ఇంకా నొప్పిస్తున్నాయి. భయం ఇంకా పూర్తిగా పోయలేదు. రాముడు అతన్ని ఓదార్చాడు. హనుమంతుడు కూడా సుగ్రీవుని ధైర్యపరచాడు. “స్వామీ, రాముడు మాట తప్పే వాడు కాదు. మొదటి యుద్ధంలో గుర్తింపు సమస్య వచ్చింది. ఈసారి గుర్తు వేస్తాం. మీరు ధైర్యంగా ఉండండి” అని అన్నాడు. లక్ష్మణుడు కూడా రాముని పక్కన నిలిచి, సుగ్రీవునికి నమ్మకం ఇచ్చాడు. ఈ దశలో మిత్రత్వం ఒక పరీక్ష ఎదుర్కొంది. మొదటి ప్రయత్నం విఫలమైంది. కానీ దానిని మైత్రి భంగానికి కారణం చేయలేదు. కారణం తెలుసుకున్నారు, పరిష్కారం కనుగొన్నారు, మళ్లీ ప్రయత్నానికి సిద్ధమయ్యారు. ఇదే నిజమైన సహకారం.
రాముడు లక్ష్మణునితో ఒక పుష్పమాలను తెప్పించి సుగ్రీవుని మెడలో వేయించాడు అని కథలో భావం. ఆ మాల రెండవ యుద్ధంలో గుర్తుగా ఉంటుంది. ఇది చిన్న విషయం అనిపించినా, వ్యూహపరంగా ఎంతో ముఖ్యమైనది. యుద్ధంలో గుర్తింపు, సంకేతం, సమన్వయం లేకపోతే బలం వృథా అవుతుంది. సుగ్రీవుడు ఇప్పుడు మాలచేత గుర్తించబడతాడు. రాముడు దాగి ఉండి వాలిని లక్ష్యంగా చేసుకోవచ్చు. ఈ ఏర్పాటుతో సుగ్రీవునికి మళ్లీ ధైర్యం వచ్చింది. కానీ రెండోసారి వాలిని సవాలు చేయడం అంత సులభం కాదు. మొదటి యుద్ధంలో తాను దెబ్బలు తిన్నాడు. మళ్లీ అదే శత్రువు ముందుకు వెళ్లాలి. ఇది శరీరానికి మాత్రమే కాదు, మనసుకు కూడా పరీక్ష. ధైర్యం అంటే భయం లేకపోవడం కాదు; భయం ఉన్నా న్యాయం కోసం మళ్లీ నిలబడటం.
ఈ ఘట్టం సుగ్రీవుని మనోవికాసాన్ని చూపిస్తుంది. మొదట అతను భయంతో దాక్కున్నాడు. రామబలం చూసి ధైర్యం పొందాడు. మొదటి యుద్ధంలో దెబ్బలు తిన్నాడు. రామునిపై నిరాశ చెందాడు. తరువాత నిజం తెలిసి మళ్లీ విశ్వాసం పొందాడు. ఇది మనిషి మిత్రత్వంలో జరిగే సహజ ప్రక్రియ. ఒక్కసారి ధైర్యం పొందిన వెంటనే అన్ని గాయాలు మానిపోవు. పాత భయాలు తిరిగి వస్తాయి. అపార్థాలు వస్తాయి. కానీ సత్యం చెప్పడం, వినడం, పరిష్కారం కనుగొనడం ద్వారా మైత్రి బలపడుతుంది. రాముడు సుగ్రీవుని మనస్సును అర్థం చేసుకున్నాడు. సుగ్రీవుడు రాముని ధర్మాన్ని అర్థం చేసుకున్నాడు. రెండో ప్రయత్నం ఇప్పుడు మరింత స్పష్టతతో జరగబోతోంది.
వాలి వైపు చూస్తే, మొదటి యుద్ధం అతని గర్వాన్ని పెంచింది. సుగ్రీవుడు మళ్లీ వచ్చి సవాలు చేసినా తాను సులభంగా తరిమేశానని భావించాడు. తార ఇచ్చిన హెచ్చరికను పట్టించుకోకపోవడం అతని మొదటి తప్పు. సుగ్రీవుడు తిరిగి రావడం వెనుక రహస్యం ఉందని గమనించకపోవడం రెండవ తప్పు. తన బలం మీద అతిగా నమ్మకం మూడవ తప్పు. మొదటి యుద్ధంలో రాముడు బాణం సంధించకపోవడం వాలికి అదృష్టం. కానీ అతను దాన్ని తన బలంగా భావించవచ్చు. అధర్మవంతుడు తాత్కాలిక రక్షణను తన అజేయత్వంగా తప్పుగా అర్థం చేసుకుంటాడు. రెండో యుద్ధంలో ఆ భ్రమ ఛేదించబడుతుంది. తార మళ్లీ హెచ్చరిస్తుంది. కానీ వాలి గర్వం మళ్లీ అతన్ని యుద్ధానికి నెడుతుంది.
ఈ భాగం మనకు ఎన్నో పాఠాలు ఇస్తుంది. మొదట, మిత్రునిపై విశ్వాసం ఉన్నా, భయంతో మనసు కొన్నిసార్లు సందేహిస్తుంది. అప్పుడు ప్రశాంతంగా కారణం తెలుసుకోవాలి. సుగ్రీవుడు నిందించాడు; రాముడు శాంతంగా వివరించాడు. రెండవది, యుద్ధంలో లేదా ఏ కార్యంలోనైనా స్పష్టమైన గుర్తింపు అవసరం. తప్పు లక్ష్యంపై చర్య తీసుకోవడం మహానష్టం. రాముడు జాగ్రత్తపడ్డాడు. మూడవది, మొదటి విఫలం అంతిమం కాదు. కారణం తెలుసుకుని రెండో ప్రయత్నం చేయాలి. నాలుగవది, నిజమైన నాయకుడు తప్పు అపార్థం వచ్చినా కోపపడకుండా దాన్ని పరిష్కరిస్తాడు. రాముడు అలా చేశాడు. ఐదవది, భయాన్ని దాటడానికి కొన్నిసార్లు మళ్లీ అదే పరిస్థితిని ఎదుర్కోవాలి. సుగ్రీవుడు వాలిని మళ్లీ సవాలు చేయాల్సిందే.
ఇంకా ఒక లోతైన పాఠం — ధర్మకార్యంలో తొందరపాటు కూడా తప్పు. రాముడు వెంటనే బాణం సంధించి ఉంటే, సుగ్రీవునికే ప్రమాదం ఉండేది. “నేను మాటిచ్చాను కాబట్టి ఏదో చేయాలి” అనే తొందర ఆయనకు లేదు. మాట నిలబెట్టడం ముఖ్యం, కానీ అది సరైన విధంగా జరగాలి. ధర్మంలో ఫలితం మాత్రమే కాదు, పద్ధతి కూడా ముఖ్యం. రాముడు వాలిని సంహరించబోతున్నాడు. కానీ సుగ్రీవుని రక్షణను కూడా సమంగా చూసాడు. ఈ జాగ్రత్త వల్లే రెండో యుద్ధం సరైన ఫలితానికి దారి తీస్తుంది.
ఇలా సుగ్రీవుడు రాముని బలం చూసి ధైర్యం పొంది, కిష్కింధకు వెళ్లి వాలిని మొదటిసారి సవాలు చేశాడు. వాలి తార హెచ్చరికను పట్టించుకోకుండా కోపంతో బయటకు వచ్చాడు. అన్నదమ్ముల మధ్య ఘోర ముష్టియుద్ధం జరిగింది. వాలి బలం ముందు సుగ్రీవుడు బలహీనపడసాగాడు. రాముడు చెట్ల మధ్య నుండి చూస్తూ ఉన్నప్పటికీ, వాలి సుగ్రీవుల రూపసామ్యం వల్ల వారిని వేరు గుర్తించలేక బాణం సంధించలేదు. తీవ్రంగా గాయపడిన సుగ్రీవుడు ఋశ్యమూకకు పారిపోయి రామునిపై నిరాశ వ్యక్తం చేశాడు. రాముడు శాంతంగా కారణం వివరించి, రెండోసారి గుర్తుగా సుగ్రీవుని మెడలో మాల వేయాలని నిర్ణయించాడు. ఇప్పుడు సుగ్రీవుడు మళ్లీ వాలిని సవాలు చేయబోతున్నాడు. తదుపరి భాగంలో సుగ్రీవుని రెండవ సవాలు, తార యొక్క వివేకపూర్వక హెచ్చరిక, వాలి గర్వంతో యుద్ధానికి రావడం, రామబాణంతో వాలి పతనం గురించి తెలుసుకుందాం.
