శరభంగ మహర్షి దేహత్యాగం అనే దివ్యమైన ఘట్టాన్ని చూసిన తరువాత రాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు దండకారణ్యంలో తమ ప్రయాణాన్ని ముందుకు కొనసాగించారు. శరభంగుని ఆశ్రమంలో వారు చూసింది ఒక మహర్షి తపస్సు ఎంత ఉన్నతస్థితికి తీసుకెళ్తుందో చూపించింది. ఇంద్రుడు స్వయంగా వచ్చి స్వర్గానికి ఆహ్వానించినా, శరభంగుడు ముందుగా రాముని దర్శనమే కోరుకున్నాడు. ఇది రాముని మహిమను, భక్తి విలువను, ఋషుల అంతరంగజ్ఞానాన్ని ప్రకటించింది. అదే సమయంలో అక్కడి ఋషులు తమ బాధలను రాముని ముందు ఉంచారు. రాక్షసులు యజ్ఞాలను భంగపరుస్తున్నారు, మునులను భయపెడుతున్నారు, తపస్సు మార్గాన్ని కదిలిస్తున్నారు అని వారు చెప్పారు. రాముడు వారికి రక్షణ వాగ్దానం చేశాడు. ఈ ప్రతిజ్ఞతో రాముని వనవాసం మరింత గంభీరమైన ధర్మయాత్రగా మారింది. ఇప్పుడు ఆయన దండకారణ్యంలో కేవలం నివసించేవాడు కాదు; ధర్మరక్షణకు సిద్ధంగా ఉన్న క్షత్రియుడు.
శరభంగుని ఆశ్రమం విడిచి ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు సీతాదేవి హృదయంలో అనేక భావాలు కలిశాయి. మహర్షి దేహత్యాగం ఆమెను ఆధ్యాత్మికంగా కదిలించింది. జీవితం ఎంత నశ్వరమైనదో, తపస్సు ఎంత గొప్పదో, రామదర్శనం ఎంత పావనమో ఆమె ప్రత్యక్షంగా చూశింది. కానీ అదే సమయంలో రాముడు ఋషుల రక్షణకు ప్రతిజ్ఞ చేసిన విషయమూ ఆమె మనస్సులో నిలిచింది. రాక్షసులతో పోరాటం అంటే ప్రమాదం. రాముడు, లక్ష్మణుడు మహావీరులు అయినా, భార్య హృదయం భర్తకు ఎదురయ్యే ప్రమాదాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయలేడు. సీతకు రాముడిపై సంపూర్ణ విశ్వాసం ఉంది. కానీ ప్రేమ ఉన్న చోట జాగ్రత్త కూడా ఉంటుంది. ఆమె లోపల ఒక ప్రశ్న మెల్లగా పెరుగుతోంది — వనవాసంలో ఆయుధధారణ ఎంతవరకు అవసరం? ఋషులను రక్షించడం ధర్మమే, కానీ యుద్ధానికి ముందుగా ధర్మపరిమితి ఏమిటి? ఈ ప్రశ్న తరువాత రామునితో మృదువైన కానీ గంభీరమైన సంభాషణగా బయటపడుతుంది.
లక్ష్మణుడు మాత్రం శరభంగ ఆశ్రమం తరువాత మరింత అప్రమత్తంగా మారాడు. విరాధుని దాడి, ఋషుల బాధలు, శరభంగుని మాటలు — ఇవన్నీ అతనిలో రక్షణసంకల్పాన్ని బలపరిచాయి. అతనికి అన్న రాముడు ధర్మరక్షకుడు. సీతామాత పవిత్రమైన రక్షణకు అర్హురాలు. ఋషులు సజ్జనులు. ఈ ముగ్గురి రక్షణకు తన బలం, తన నిద్ర, తన సుఖం, తన జీవితం అన్నీ సమర్పించడానికి లక్ష్మణుడు సిద్ధం. అతను ముందుకు నడుస్తూ దారిని పరిశీలించాడు. చెట్ల మధ్య ఏ కదలిక వినిపించినా గమనించాడు. రాముడు శాంతంగా నడుస్తున్నా, లక్ష్మణుడు శాంతిని కాపాడే కవచంలా ముందున్నాడు.
కొంతదూరం ప్రయాణించిన తరువాత వారు సుతీక్ష్ణ మహర్షి ఆశ్రమానికి చేరువయ్యారు. సుతీక్ష్ణుడు మహాతపస్వి, రామదర్శనానికి ఆకాంక్షతో ఉన్న ఋషి. అతని ఆశ్రమం కూడా దండకారణ్యంలోని పవిత్రస్థలాల్లో ఒకటి. అక్కడ వాతావరణం గంభీరమైనది, కానీ భయానకమైంది కాదు. ఋషుల తపస్సు ప్రకృతిని శాంతింపజేస్తుంది. ఆశ్రమం చుట్టూ జింకలు సంచరిస్తున్నాయి. పక్షులు ప్రశాంతంగా ఉన్నాయి. వేదపఠన స్వరం గాలిలో తేలుతోంది. హోమధూమం సువాసనగా వ్యాపిస్తోంది. ఈ స్థలంలో రాక్షసభయం దూరంగా ఉండినట్టనిపించినా, దండకారణ్యపు అనిశ్చితి ఎప్పుడూ పూర్తిగా తొలగదు. అయినా ఋషుల ఆశ్రమంలోకి అడుగుపెట్టినప్పుడు రామసీతలక్ష్మణులకు ఒక పవిత్రమైన శాంతి అనుభూతి కలిగింది.
రాముడు ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించి సుతీక్ష్ణ మహర్షికి నమస్కరించాడు. సీత, లక్ష్మణులు కూడా వినయంగా నమస్కరించారు. సుతీక్ష్ణ మహర్షి రాముణ్ణి చూసిన క్షణం పరమానందంతో నిండిపోయాడు. చాలాకాలంగా ఎదురుచూసిన దర్శనం ఇప్పుడు సాక్షాత్కారమైంది. ఆయనకు రాముడు కేవలం దశరథుని కుమారుడు కాదు; ధర్మస్వరూపుడు, భక్తుల ఆశ్రయం, లోకరక్షణకార్యానికి వచ్చిన మహాపురుషుడు. మహర్షి రాముణ్ణి ఆలింగనం చేసినట్లుగా ప్రేమతో ఆహ్వానించాడు. ఋషులు సాధారణంగా అనాసక్తులు. కానీ భగవంతుని దర్శనం ఎదురైనప్పుడు వారి అంతరంగ భక్తి ఆనందంగా ఉప్పొంగుతుంది. సుతీక్ష్ణునిలో అదే కనిపించింది. ఆయన రాముణ్ణి చూసి, తన తపస్సు ఫలం లభించిందని భావించాడు.
సుతీక్ష్ణ మహర్షి వారికి ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు. మూలాలు, ఫలాలు, పవిత్రజలం, విశ్రాంతి స్థలం సమకూర్చాడు. రాముడు ఆ ఆతిథ్యాన్ని వినయంతో స్వీకరించాడు. సీత మృదువుగా ఋషిపత్నులను గౌరవించింది. లక్ష్మణుడు పెద్దలకు నమస్కరించి సేవకు సిద్ధంగా నిలిచాడు. సుతీక్ష్ణుడు రామునితో అన్నాడు: “రామా, నీ రాకతో ఈ ఆశ్రమం పుణ్యమైంది. నీ వనవాసం బయటకు చూస్తే రాజ్యవియోగం అనిపించినా, లోపల అది ధర్మయాత్ర. దండకారణ్యంలో ఎన్నో ఋషులు నీ రక్షణ కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. నీవు కొంతకాలం ఇక్కడే ఉండవచ్చు. లేక నీకు అనుకూలమైన ఇతర ఆశ్రమాలను దర్శించి, అరణ్యవాసం కొనసాగించవచ్చు.” ఈ మాటల్లో ఆహ్వానం ఉంది, మార్గదర్శనం ఉంది, ఋషిస్నేహం ఉంది.
రాముడు మహర్షిని గౌరవిస్తూ తన పరిస్థితిని వివరించాడు. “మహర్షీ, తండ్రి మాట కోసం నేను పద్నాలుగు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో ఉండాలి. సీత నా సహధర్మచారిణిగా, లక్ష్మణుడు సేవాసంకల్పంతో నాతో ఉన్నారు. మేము మీలాంటి ఋషుల ఆశీర్వాదంతో అరణ్యజీవితం సాగించాలనుకుంటున్నాం. ఈ దండకారణ్యంలో ఎక్కడ ఉండడం శ్రేయస్కరం? ఏ ఆశ్రమాలను దర్శించాలి? ఎక్కడ నీరు, ఫలమూలాలు, ధర్మసాధనకు అనుకూలమైన స్థలం ఉంటుంది? దయచేసి మాకు సూచించండి” అని అన్నాడు. రాముని ఈ వినయం చాలా గమనించదగినది. ఆయన స్వయంగా పరాక్రమశాలి, జ్ఞానవంతుడు. అయినా అరణ్యజీవనంలో ఋషుల సలహాను కోరుతున్నాడు. పరిస్థితి మారితే, జ్ఞానుల మార్గదర్శనం అవసరమని ఆయన తన ప్రవర్తనతో నేర్పుతున్నాడు.
సుతీక్ష్ణ మహర్షి రామునికి అనేక ఆశ్రమాలను దర్శించమని సూచించాడు. దండకారణ్యంలో అనేక తపోభూములు ఉన్నాయి. ఒక్కచోటే నిలబడకుండా, ఋషులను దర్శించి, వారి ఆశీస్సులు పొందుతూ, అరణ్యధర్మాన్ని తెలుసుకుంటూ ఉండమని చెప్పాడు. కొంతకాలం తన ఆశ్రమంలో ఉండి, తరువాత మరింత లోతైన ప్రాంతాలకు వెళ్లవచ్చని తెలిపాడు. అతను రామునికి అగస్త్య మహర్షి గురించి కూడా పరోక్షంగా లేదా తరువాతి మార్గంలో సూచించే దిశను చూపించినట్లు భావించవచ్చు. అగస్త్యుడు దక్షిణ దిశలో మహాతపోబలంతో నిలిచిన ఋషి. రామాయణంలో ఆయన దర్శనం తరువాత ఒక కీలక ఘట్టంగా వస్తుంది. ఈ దశలో సుతీక్ష్ణుని ఆశ్రమం రామసీతలక్ష్మణులకు మార్గదర్శక కేంద్రంగా నిలిచింది.
సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమంలో గడిపిన సమయం రామసీతలక్ష్మణులకు కొంత ఆధ్యాత్మిక విశ్రాంతి ఇచ్చింది. విరాధుని భయంకర ఘట్టం, శరభంగుని దేహత్యాగం, ఋషుల రక్షణ విన్నపం తరువాత ఇక్కడ రామభక్తి మృదుత్వం కనిపించింది. సుతీక్ష్ణుడు రాముణ్ణి చూసి ఆనందంలో మునిగిపోవడం, అతని మాటల్లో భక్తి, అతని ఆతిథ్యంలో ప్రేమ — ఇవన్నీ దండకారణ్యపు కఠినత్వంలో సౌమ్యమైన విరామంలా ఉన్నాయి. కానీ రాముని మనస్సు విశ్రాంతిలో మునిగిపోలేదు. ఆయనకు ఋషుల రక్షణ వాగ్దానం గుర్తుంది. అరణ్యజీవితం ముందుకు సాగాలి. ఈ సమయంలోనే సీత తన హృదయంలో ఉన్న ధర్మసందేహాన్ని రాముని ముందు ఉంచింది.
సీత రామునితో మృదువుగా, గౌరవంగా మాట్లాడింది. ఆమె మాటల్లో భార్య ప్రేమ ఉంది, ధర్మచింతన ఉంది, కరుణ ఉంది. “ప్రభూ, మీరు సత్యవంతులు, ధర్మవంతులు. మీలో అనవసరమైన కోపం లేదు. మీరు ఎప్పుడూ నియమాన్ని పాటిస్తారు. అయినప్పటికీ ఒక విషయం నా మనస్సులో ఉంది. మనం ఇప్పుడు వనవాసంలో ఉన్నాము. వల్కలాలు ధరించి, మూలఫలాలతో జీవిస్తూ, ఋషుల మధ్య ఉంటున్నాము. ఇలాంటి జీవితంలో ఆయుధధారణ, రాక్షసుల సంహారం వంటి విషయాలు జాగ్రత్తగా ఆలోచించాలి. ఎవరూ ముందుగా మనకు అపకారం చేయకపోతే, మనం వారిపై యుద్ధం చేయడం సరి కాదేమో. ఆయుధం మనిషి మనస్సులో క్రమంగా హింసాస్వభావం పెంచవచ్చు. నేను మీకు ఉపదేశం చేయడంలేదు. మీ ధర్మం నాకు తెలుసు. కానీ భార్యగా, మీ శ్రేయస్సు కోరుతూ ఈ మాట చెబుతున్నాను” అనే భావం ఆమె మాటల్లో ఉంది.
సీత మాటలు రామాయణంలో చాలా సూక్ష్మమైనవి. ఆమె రాముని శౌర్యాన్ని ప్రశ్నించడం లేదు. ఆమె ఆయన క్షత్రియధర్మాన్ని అవమానించడం లేదు. ఆమెకు తెలిసిన రాముడు పరిపూర్ణుడు. అయినా ఆమె తన దృష్టిని చెప్పడానికి వెనుకాడదు. ఇదే సీత మహిమ. సహధర్మచారిణి అంటే మౌనంగా అనుసరించడం మాత్రమే కాదు; అవసరమైనప్పుడు ధర్మసూక్ష్మాన్ని గుర్తుచేయడం కూడా. ఆమెకు అహింస, కరుణ, సంయమనం ప్రధానంగా కనిపిస్తున్నాయి. అరణ్యంలో ఉండే వనవాసి అనవసరమైన శత్రుత్వం పెంచకూడదు అని ఆమె భావిస్తుంది. దండకారణ్యంలో రాక్షసులు ప్రమాదకరులని తెలిసినా, యుద్ధం ఎప్పుడూ చివరి మార్గం కావాలి అని ఆమె అంతరంగం చెబుతోంది. ఆమె మాటల్లో స్త్రీహృదయపు మృదుత్వం మాత్రమే కాదు, ఆలోచనాత్మకమైన నైతికత ఉంది.
రాముడు సీత మాటలను శ్రద్ధగా విన్నాడు. ఆయనకు సీత మాటల వెనుక ప్రేమ తెలుసు. ఆమె తనను ఆపడానికి కాదు, తన శ్రేయస్సు కోసం మాట్లాడుతోంది. రాముడు ఆమెను గౌరవంగా సంభోదించి సమాధానం ఇచ్చాడు. “సీతా, నీవు చెప్పింది కరుణతో, ధర్మచింతనతో కూడిన మాట. అనవసరమైన హింసను నేను కూడా సమర్థించను. ఆయుధం గర్వం కోసం కాదు, రక్షణ కోసం. కానీ నేను క్షత్రియుడిని. నా చేతిలో విల్లు ఉండటం దుష్టులకు భయం, సజ్జనులకు భరోసా. ఋషులు నా వద్దకు వచ్చి రక్షణ కోరారు. వారు స్వయంగా యుద్ధం చేయలేరు. వారి తపస్సు లోకానికి మేలు చేస్తుంది. వారిని రక్షించడం నా ధర్మం. దుష్టులు నిరపరాధులను బాధిస్తే, నేను నిశ్శబ్దంగా ఉండటం కూడా అధర్మమే” అని వివరించాడు.
రాముని సమాధానంలో క్షత్రియధర్మం స్పష్టంగా ఉంది. హింస స్వార్థం కోసం చేస్తే పాపం. కానీ రక్షణ కోసం, ధర్మాన్ని నిలబెట్టడానికి, నిరపరాధులను కాపాడడానికి, నియమపూర్వకంగా దుష్టుని అడ్డుకోవడం కర్తవ్యం. రాముడు అన్నాడు: “నేను రాక్షసులపై వ్యక్తిగత ద్వేషంతో యుద్ధం చేయను. వారు ఋషులను, నిరపరాధులను బాధిస్తే, వారి అధర్మాన్ని అడ్డుకుంటాను. నేను ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టాలి. ఋషులు ఆశ్రయానికి వచ్చారు. ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని రక్షించడం రాజధర్మం. వనవాసంలో ఉన్నా, నేను ధర్మాన్ని విడవలేను.” ఈ మాటలు సీతకు రాముని స్థితిని మరింత స్పష్టంగా చేశాయి. ఆయన శౌర్యం కోపంతో కాక, రక్షణబాధ్యతతో నడుస్తోంది.
ఈ సంభాషణలో ఒక గొప్ప సంతులనం కనిపిస్తుంది. సీత అహింసాస్వరాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. రాముడు ధర్మరక్షణలో శక్తి అవసరాన్ని వివరిస్తాడు. ఇద్దరూ ధర్మవంతులే. ఒకరు కరుణను ముందుకు పెడతారు. మరొకరు కరుణను కాపాడేందుకు శౌర్యం అవసరమని చెబుతారు. ఇది మన జీవితానికి కూడా గొప్ప పాఠం. శాంతి అత్యంత విలువైనది. కానీ దుష్టుడు శాంతిని భంగం చేస్తే, సజ్జనులను రక్షించేందుకు ధైర్యం అవసరం. అలాగే శక్తి ఉన్నవాడు ఎప్పుడూ యుద్ధానికే పరుగెత్తకూడదు. శక్తికి కరుణ, కరుణకు ధైర్యం తోడైతేనే సంపూర్ణధర్మం. సీతారామ సంభాషణ ఈ సంపూర్ణతను చూపిస్తుంది.
లక్ష్మణుడు ఈ సంభాషణను మౌనంగా విన్నాడు. అతనికి రాముని మాటలు సహజంగా అనిపించాయి. ఎందుకంటే లక్ష్మణుని స్వభావం రక్షణ. కానీ సీత మాటలూ అతనికి గౌరవమే. ఆమె రాముని శ్రేయస్సు కోరుతోంది. లక్ష్మణుడు తన మనస్సులో ఈ రెండు దృక్కోణాలను గ్రహించాడు. తన విల్లు ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటుంది, కానీ రాముని ఆజ్ఞ లేకుండా అది ప్రయోగించబడదు. సీతామాత కరుణ, రాముని ధర్మవివేకం, తన సేవాశౌర్యం — ఇవి ముగ్గురి మధ్య సమతుల్యంగా కొనసాగాలి అని అతను భావించి ఉండవచ్చు. ఈ సంభాషణ తరువాత లక్ష్మణుని అప్రమత్తత ఇంకా ధర్మపరిమితిలో నిలబడింది.
సుతీక్ష్ణ ఆశ్రమం వద్ద గడిచిన కాలంలో రాముడు ఋషుల జీవనాన్ని మరింత దగ్గరగా చూశాడు. తపస్సు అంటే శరీరాన్ని బాధించడం కాదు; మనస్సును నియమంలో నిలబెట్టడం. మితాహారం, మౌనం, సత్యం, అహింస, దేవతారాధన, యజ్ఞం, వేదపఠనం, అతిథిసత్కారం — ఇవన్నీ ఆశ్రమజీవనంలో సహజంగా ఉన్నాయి. సీత ఈ జీవనాన్ని గౌరవించింది. లక్ష్మణుడు కూడా ఋషుల అవసరాలకు సేవ చేశాడు. రాముడు మహర్షులతో ధర్మం, వనవాసం, రాజధర్మం, క్షత్రియధర్మం గురించి చర్చించి ఉండవచ్చు. ఈ ఆశ్రమాలు రాముని ప్రయాణంలో కేవలం విశ్రాంతి స్థలాలు కాదు; అవి ధర్మబోధ కేంద్రాలు. ప్రతి ఋషి ఒక కోణం చూపిస్తాడు. శరభంగుడు తపస్సు-దేహత్యాగం చూపాడు. సుతీక్ష్ణుడు భక్తి-మార్గదర్శనం చూపించాడు. తరువాత అగస్త్యుడు శక్తి-ధర్మసిద్ధతను చూపబోతాడు.
కొంతకాలం తరువాత రాముడు సుతీక్ష్ణ మహర్షిని నమస్కరించి ముందుకు వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యాడు. మహర్షి వారిని ఆశీర్వదించాడు. “రామా, నీ ధర్మం నిలవాలి. సీత నీతో క్షేమంగా ఉండాలి. లక్ష్మణుడు నీ సేవలో స్థిరంగా ఉండాలి. ఋషుల రక్షణకార్యం నీ చేత సఫలం కావాలి” అనే భావంతో మంగళం పలికాడు. రాముడు ఆశ్రమాన్ని విడిచి బయలుదేరేటప్పుడు సుతీక్ష్ణుని ప్రేమను హృదయంలో దాచుకున్నాడు. సీత ఋషిపత్నులను నమస్కరించింది. లక్ష్మణుడు మహర్షికి శిరసావహనం చేశాడు. ముగ్గురూ మళ్లీ దండకారణ్య మార్గంలోకి అడుగుపెట్టారు.
ముందున్న ప్రయాణం వారిని మరింత లోతైన అరణ్యాలకు తీసుకెళ్లబోతోంది. అనేక సంవత్సరాలు వారు దండకారణ్యంలో ఋషుల ఆశ్రమాల మధ్య సంచరిస్తారు. కొన్ని చోట్ల నివసిస్తారు. కొన్ని చోట్ల రాక్షసుల దాడులను అడ్డుకుంటారు. ఋషులకు ధైర్యం ఇస్తారు. సీత అరణ్యజీవితాన్ని మరింతగా అనుభవిస్తుంది. లక్ష్మణుడు సేవలో మరింత కఠినంగా నిలుస్తాడు. రాముని ధర్మం క్రమంగా రావణసంహారం వైపు దారితీసే సంఘటనలను సృష్టిస్తుంది. కానీ ఈ దశలో వారి జీవితం ఒక నియమబద్ధ యాత్ర — ఆశ్రమం నుండి ఆశ్రమానికి, ఋషి నుండి ఋషికి, ధర్మసంకల్పం నుండి మరింత లోతైన ధర్మసంకల్పానికి.
సుతీక్ష్ణ ఘట్టం మనకు ఒక ముఖ్యమైన పాఠం నేర్పుతుంది. భక్తి అంటే రాముని దర్శనం కోసం హృదయం ఎదురుచూడటం. సుతీక్ష్ణుని ఆనందం దీనికి ఉదాహరణ. రెండవ పాఠం — ధర్మసంభాషణలో ప్రేమతో ప్రశ్నించడం కూడా అవసరం. సీత రాముని ఆపడానికి కాదు, ధర్మసూక్ష్మం గుర్తుచేయడానికి మాట్లాడింది. మూడవ పాఠం — శక్తి వినియోగం రక్షణకోసం మాత్రమే ఉండాలి. రాముడు అనవసర హింసను తిరస్కరించి, ఋషుల రక్షణ కోసం క్షత్రియధర్మాన్ని అంగీకరించాడు. నాలుగవ పాఠం — భార్యాభర్తల మధ్య నిజమైన గౌరవం అంటే భిన్నమైన దృక్కోణాన్ని వినడం. రాముడు సీత మాటను వినాడు. సీత రాముని సమాధానాన్ని గౌరవించింది. ఇది ఆదర్శదాంపత్యంలోని జ్ఞానభాగం.
ఇలా రామసీతలక్ష్మణులు శరభంగ మహర్షి ఆశ్రమం తరువాత సుతీక్ష్ణ మహర్షి ఆశ్రమానికి చేరుకున్నారు. సుతీక్ష్ణుడు రామదర్శనంతో పరమానందం పొందాడు, ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు, దండకారణ్యంలో ఆశ్రమాలను దర్శిస్తూ వనవాసం కొనసాగించమని మార్గదర్శనం చేశాడు. అక్కడ సీత రామునితో ఆయుధధారణ, అనవసర హింస, అరణ్యవాస నియమం గురించి మృదువైన ధర్మసంభాషణ ప్రారంభించింది. రాముడు ఋషులను రక్షించడం తన క్షత్రియధర్మమని, దుష్టులపై శక్తి వినియోగం స్వార్థం కోసం కాదు సజ్జనరక్షణ కోసం అని వివరించాడు. ఈ సంభాషణ తరువాత ముగ్గురూ మరింత ధర్మస్పష్టతతో దండకారణ్య యాత్రను కొనసాగించారు. తదుపరి భాగంలో దండకారణ్యంలో అనేక ఋషుల ఆశ్రమాల్లో గడిపిన సంవత్సరాలు, రాక్షసభయంతో బాధపడుతున్న మునులు, అగస్త్య మహర్షి దర్శనానికి దారి తీసే ప్రయాణం గురించి తెలుసుకుందాం.







