మిథిలా సభలో శివధనుస్సు విరిగిన ఘట్టం అనంతరం జనక మహారాజు హృదయం పరమానందంతో నిండిపోయింది. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా తన కుమార్తె సీతాదేవి వివాహం విషయంలో అతను ఒక ధర్మప్రతిజ్ఞను నిలబెట్టుకున్నాడు. ఆ ప్రతిజ్ఞ సులభమైనది కాదు. అనేక రాజులు వచ్చారు, శివధనుస్సును ఎత్తడానికి ప్రయత్నించారు, విఫలమయ్యారు. కొందరికి అవమానభావం కలిగింది. కొందరు జనకుని నిర్ణయాన్ని కఠినంగా భావించారు. అయినా జనకుడు తన ధర్మాన్ని మార్చలేదు. “సీత భూమిదేవి ప్రసాదం; ఆమెకు తగిన వరుడు అసాధారణుడు కావాలి” అనే నిశ్చయం అతని హృదయంలో నిలిచి ఉంది. ఇప్పుడు ఆ నిశ్చయం సత్యమైంది. రాముడు శివధనుస్సును కేవలం ఎత్తడమే కాదు, దానిని బిగించగానే అది ఘోరనాదంతో విరిగిపోయింది. ఈ దృశ్యం జనకునికి స్పష్టంగా చెప్పింది — సీతకు నియతుడైన వరుడు వచ్చాడు. అతను అయోధ్యాధిపతి దశరథుని కుమారుడు రాముడు.
కానీ జనకుడు ధర్మమర్యాదలను బాగా తెలిసిన రాజు. రాముడు శివధనుస్సు పరీక్షను నెరవేర్చినందుకు తాను వెంటనే సీతను ఇచ్చేస్తానని సభలో ప్రకటించినప్పటికీ, వివాహం పెద్దల సమ్మతితోనే జరగాలి. రాముడు తన తండ్రి దశరథుని ఆధీనంలో ఉన్న యువరాజు. వంశపద్ధతులు, గురువుల అనుమతి, కుటుంబసమ్మతి, శాస్త్రోక్త ముహూర్తం — ఇవన్నీ అవసరం. ఒక గొప్ప వివాహం కేవలం ఇద్దరి వ్యక్తుల ఇష్టంతోనే ముగిసిపోదు; అది రెండు కుటుంబాల, రెండు వంశాల, రెండు రాజ్యాల, రెండు ధర్మసంప్రదాయాల మంగళసంగమం. అందుకే జనకుడు వెంటనే మంత్రులను పిలిచి, అయోధ్యకు దూతలను పంపాలని నిర్ణయించాడు. ఈ దూతలు శుభవార్తను తీసుకెళ్లాలి. వారి మాటలు స్పష్టంగా, గౌరవంగా, మంగళకరంగా ఉండాలి. వారు దశరథునికి జరిగిన ఘట్టాన్ని వివరించాలి, జనకుని వినమ్ర ఆహ్వానాన్ని తెలియజేయాలి.
జనకుడు దూతలకు ఇలా సందేశం ఇచ్చాడు: “అయోధ్యాధిపతి మహారాజు దశరథునికి మా నమస్కారాలు చెప్పండి. ఆయన కుమారులైన రాముడు, లక్ష్మణుడు విశ్వామిత్ర మహర్షితో కలిసి మిథిలాకు విచ్చేశారు. రాముడు మా వంశంలో పూజ్యంగా ఉన్న శివధనుస్సును దర్శించి, గురువు ఆజ్ఞతో దానిని ఎత్తి బిగించగా ఆ మహాధనుస్సు విరిగిపోయింది. నేను నా కుమార్తె సీతను ఈ ధనుస్సును ఎత్తి బిగించగల వీరుడికే ఇవ్వాలని ప్రతిజ్ఞ చేశాను. ఆ ప్రతిజ్ఞ ఇప్పుడు రాముని ద్వారా నెరవేరింది. కాబట్టి మహారాజు దశరథుడు తన గురువులు, పురోహితులు, బంధువులు, సేనాధిపతులు, మంత్రులతో కలిసి మిథిలాకు విచ్చేయాలని వినమ్రంగా కోరుతున్నాను. శాస్త్రోక్తంగా, వంశమర్యాదలతో, మంగళంగా ఈ వివాహాన్ని జరపాలని మా అభిలాష.” ఈ సందేశం రాజనీతి, గౌరవం, ధర్మం, ఆనందం అన్నింటినీ కలిగినది.
దూతలు నమస్కరించి శీఘ్రంగా అయోధ్య వైపు బయలుదేరారు. మిథిలా నుండి అయోధ్యకు ప్రయాణం సాధారణం కాదు. రాజదూతలుగా వారు త్వరగా చేరాలి, కానీ మార్గమర్యాదను పాటించాలి. వారి చేతిలో మంగళవార్త ఉంది. శుభవార్తను తీసుకెళ్తున్న దూతకు ప్రత్యేకమైన ఉత్సాహం ఉంటుంది. మిథిలాలో చూసిన శివధనుస్సు ఘట్టం వారి మనస్సులలో ఇంకా మార్మోగుతూనే ఉంది. రాముడు ఆ మహాధనుస్సును సులభంగా ఎత్తిన దృశ్యం, అది విరిగినప్పుడు వచ్చిన శబ్దం, జనకుని ఆనందం, సభలోని ఆశ్చర్యం — ఇవన్నీ వారికి మరపురాని దృశ్యాలు. ఇప్పుడు ఆ వార్తను రాముని తండ్రికి చెప్పబోతున్నారు. ఈ శుభసందేశం దశరథుని ఎంత ఆనందపరుస్తుందో వారికి తెలుసు.
అయోధ్యలో ఈలోపు దశరథ మహారాజు రామలక్ష్మణుల గురించి ఆలోచిస్తూ ఉన్నాడు. విశ్వామిత్రునితో రాముడిని పంపిన రోజు అతని హృదయం ఎంతగా బాధపడిందో మనకు తెలుసు. రాముడు తన ప్రాణసమానుడు. అరణ్యంలో రాక్షసులతో యుద్ధం చేయడానికి అతన్ని పంపడం తండ్రిగా దశరథునికి చాలా కఠినం. వశిష్ఠుని బోధతో, గురువుల మాటతో, రాజధర్మంతో అతను అంగీకరించినా, హృదయంలో ఆందోళన తగ్గలేదు. “రాముడు ఎలా ఉన్నాడు? లక్ష్మణుడు ఎలా ఉన్నాడు? విశ్వామిత్రుని యజ్ఞం సాఫల్యమైందా? రాక్షసులు ఎలాంటి దాడులు చేశారు? నా కుమారులు సురక్షితంగా ఉన్నారా?” అనే ప్రశ్నలు అతని మనస్సులో తిరుగుతూనే ఉన్నాయి. రాజసభలో కూర్చున్నా, రాజకార్యాలు చూసినా, తండ్రి మనస్సు తరచూ రాముని దగ్గరకు వెళ్లేది.
అయోధ్య ప్రజలు కూడా రామలక్ష్మణుల కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. రాముడు ప్రజల ప్రియకుమారుడు. అతని స్వభావం, వినయం, ముఖమాధుర్యం, ప్రజలతో మాట్లాడే విధానం అందరికీ ఇష్టం. లక్ష్మణుడు రాముని వెంట వెళ్లాడని తెలిసి ప్రజలు అతని సేవాభక్తిని గౌరవించారు. రాజమందిరంలో కౌసల్యాదేవి రాముని క్షేమం కోసం ప్రార్థిస్తూ ఉండి ఉంటుంది. సుమిత్ర లక్ష్మణుని గురించి ఆందోళనపడినా, అతను రామసేవలో ఉన్నాడనే గర్వంతో ధైర్యంగా ఉండి ఉంటుంది. కైకేయి కూడా రాజకుమారుల క్షేమం కోసం శుభాశీస్సులు కోరినదే. ఇలాంటి వాతావరణంలో మిథిలా దూతలు అయోధ్యకు చేరారు.
దూతల రాక రాజభవనానికి తెలియగానే వారిని రాజసభలోకి తీసుకువచ్చారు. దశరథుడు వారిని చూసి ఆసక్తిగా అడిగాడు. “మీరు ఎక్కడి నుండి వచ్చారు? మీ రాక కారణం ఏమిటి? విశ్వామిత్ర మహర్షి క్షేమమా? రామలక్ష్మణులు క్షేమంగా ఉన్నారా?” అతని ప్రశ్నల్లో రాజు గౌరవం ఉన్నప్పటికీ, తండ్రి ఆత్రుత స్పష్టంగా కనిపించింది. దూతలు వినయంగా నమస్కరించి, ముందుగా మంగళవార్త చెప్పారు. “మహారాజా, మీ కుమారులు రాముడు, లక్ష్మణుడు క్షేమంగా ఉన్నారు. వారు విశ్వామిత్ర మహర్షితో కలిసి మహత్తర కార్యాలు చేశారు. మహర్షి యజ్ఞం రాక్షసుల భంగం లేకుండా సాఫల్యమైంది. రాముడు తాటకను సంహరించాడు. మారీచుడు, సుబాహువులను జయించాడు. తరువాత వారు మిథిలాకు వచ్చారు. అక్కడ జనక మహారాజు యజ్ఞసభలో మీ కుమారుడు రాముడు శివధనుస్సును ఎత్తి బిగించగా అది విరిగిపోయింది. జనకుడు తన ప్రతిజ్ఞ ప్రకారం సీతాదేవిని రామునికి వరంగా ఇవ్వాలని కోరుతున్నాడు. మీరు మిథిలాకు విచ్చేయాలని జనక మహారాజు వినయంగా ఆహ్వానిస్తున్నారు.”
ఈ మాటలు విన్న దశరథుని హృదయం పరమానందంతో నిండిపోయింది. మొదట అతనికి కలిగిన ఉపశమనం — “రాముడు, లక్ష్మణుడు క్షేమంగా ఉన్నారు.” ఆ తరువాత గర్వం — “నా కుమారుడు రాక్షసులను జయించి యజ్ఞాన్ని రక్షించాడు.” ఆ తరువాత ఆశ్చర్యం — “శివధనుస్సును విరిచాడా!” ఆ తరువాత మంగళానందం — “సీతాదేవితో రాముని వివాహం జరగబోతోందా!” ఈ భావాలు అన్నీ ఒక్కసారిగా అతని హృదయంలో ఉప్పొంగాయి. ఒక తండ్రికి కుమారుని క్షేమవార్త గొప్ప ఆనందం. కుమారుని పరాక్రమవార్త మరింత గర్వం. కుమారుని వివాహవార్త మహామంగళం. దశరథుడు ఇదంతా ఒకేసారి విన్నాడు. అతని కళ్లలో ఆనందభాష్పాలు మెరిసి ఉండవచ్చు. అతను దేవతలకు నమస్కరించి, విశ్వామిత్రుని మహిమను స్మరించి, వశిష్ఠుని మాటలు ఎంత నిజమయ్యాయో గ్రహించాడు.
దశరథునికి వెంటనే ఆ రోజు గుర్తుకు వచ్చి ఉండవచ్చు — విశ్వామిత్రుడు రాముడిని అడిగినప్పుడు తాను ఎంత ఆందోళనపడ్డాడు. రాముడు చిన్నవాడు, రాక్షసులు భయంకరులు, నేను సైన్యంతో వస్తాను అని తాను అన్నాడు. కానీ వశిష్ఠుడు “రాముడికి అపాయం లేదు; విశ్వామిత్రుని వెంట వెళ్లడం అతనికి శ్రేయస్సు” అని బోధించాడు. ఇప్పుడు ఆ మాటల ఫలం అతని ముందుంది. రాముడు కేవలం సురక్షితంగా ఉండడమే కాదు; మహాకార్యాలు చేశాడు. ధర్మాన్ని రక్షించాడు. శివధనుస్సును విరిచి సీతాస్వయంవరాన్ని సాఫల్యం చేశాడు. జీవితంలో కొన్నిసార్లు మన హృదయం భయపడే మార్గమే దైవకృపకు దారి తీస్తుంది. దశరథుడు ఈ సత్యాన్ని అనుభవించాడు.
రాజసభలో ఆనందం వ్యాపించింది. మంత్రులు పరస్పరం సంతోషించారు. వశిష్ఠ మహర్షి ఈ వార్త విని ప్రశాంతానందంతో నిండిపోయాడు. ఆయనకు రాముని మహిమ మీద సందేహం లేదు. అయినా దైవకార్యాలు ఒక్కొక్కటిగా జరుగుతున్నాయని చూసి సంతోషించాడు. వామదేవుడు, ఇతర పురోహితులు, రాజకుటుంబ పెద్దలు అందరూ మంగళంగా భావించారు. దశరథుడు వెంటనే దూతలకు గౌరవం ఇచ్చాడు. శుభవార్త తీసుకువచ్చినవారిని సత్కరించడం రాజమర్యాద. వారికి ఆతిథ్యం ఇచ్చారు, కానుకలు ఇచ్చారు, విశ్రాంతి కల్పించారు. ఒక శుభసందేశం రాజ్యాన్ని ఎలా ఆనందంతో నింపుతుందో అయోధ్యలో స్పష్టంగా కనిపించింది.
ఆ వార్త త్వరగా రాజభవనమంతా వ్యాపించింది. కౌసల్యాదేవికి తెలిసినప్పుడు ఆమె హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది. రాముడు క్షేమంగా ఉన్నాడనే వార్తే ఆమెకు ప్రాణసమాన ఉపశమనం. పైగా అతని వివాహవార్త, సీతాదేవి వంటి పవిత్రకుమార్తెతో కలయిక వార్త ఆమెకు అపారమైన సంతోషం ఇచ్చింది. సుమిత్రాదేవి లక్ష్మణుడు క్షేమంగా ఉన్నాడని విని తృప్తి చెందింది. అతను రాముని సేవలో ఉండి మహాకార్యాలకు సాక్షిగా ఉన్నాడని తెలుసుకుని గర్వపడింది. కైకేయి కూడా భరతుని తల్లిగా ఉన్నప్పటికీ, రాముని గుణాలను ప్రేమించే రాణిగా సంతోషించింది. అప్పటికి కైకేయి మనస్సులో మంత్ర ప్రభావం లేదు. రాముడిపై ఆమెకు ప్రేమ ఉంది. రాజమందిరం మంగళభావంతో నిండిపోయింది.
అయోధ్య ప్రజలకు ఈ వార్త చేరగానే నగరంలో ఆనందం మరింత పెరిగింది. “మన రాముడు శివధనుస్సు విరిచాడట!” “జనక మహారాజు సీతాదేవిని రామునికి ఇస్తున్నారట!” “రామలక్ష్మణులు క్షేమంగా ఉన్నారట!” అనే మాటలు వీధుల్లో వినిపించాయి. ప్రజలు ఒకరి ఇంటికి ఒకరు వెళ్లి శుభవార్త పంచుకున్నారు. వృద్ధులు దేవతలకు నమస్కరించారు. స్త్రీలు మంగళగీతాలు పాడారు. పిల్లలు రాముని పేరు చెప్పుకుంటూ ఆనందించారు. అయోధ్య రాముని తమవాడిగా భావించింది. అందుకే అతని విజయవార్త ప్రజలకు వ్యక్తిగత ఆనందంలా అనిపించింది.
దశరథుడు మిథిలాకు ప్రయాణ సిద్ధత ప్రారంభించాడు. ఇది సాధారణ ప్రయాణం కాదు. రాజు తన కుమారుని వివాహకార్యానికి వెళ్తున్నాడు. వంశగౌరవానికి తగినట్టుగా, మంగళకరంగా, శాస్త్రోక్తంగా, రాజమర్యాదతో వెళ్లాలి. వశిష్ఠ మహర్షి, వామదేవుడు, జాబాలి, కశ్యపాది పురోహితులు, మంత్రులు, బంధువులు, సేనాధిపతులు, రాజసేవకులు, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, దానద్రవ్యాలు, వివాహకానుకలు — ఇవన్నీ సిద్ధం చేయాలి. మిథిలా రాజ్యానికి వెళ్తున్న అతిథిగా దశరథుడు గౌరవంగా ఉండాలి. సీతారాముల వివాహం కేవలం ఒక కుటుంబకార్యం కాదు; రెండు మహావంశాల మంగళసంబంధం. కాబట్టి ఏర్పాట్లు కూడా మహత్తరంగా ఉండాలి.
దశరథుడు ముందుగా గురువులను సంప్రదించాడు. వశిష్ఠుని అనుమతి, మార్గదర్శకత్వం తీసుకున్నాడు. వివాహం శాస్త్రప్రకారం జరగాలంటే గోత్రాలు, వంశవివరాలు, ముహూర్తాలు, సంస్కారాలు అన్నీ సరియైన విధంగా ఉండాలి. దశరథుడు తన మంత్రులకు ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. ప్రయాణానికి అవసరమైన రథాలను సిద్ధం చేయమన్నాడు. రాణులకు వార్త చెప్పబడింది. భరతుడు, శత్రుఘ్నుడు కూడా ఈ సమయంలో అయోధ్యలో ఉన్నారు. కొన్ని వర్ణనల్లో వారు కైకేయి పితృగృహానికి వెళ్లిన కాలాల ప్రస్తావనలు తరువాత వస్తాయి; కానీ ఈ వివాహ సందర్భంలో నలుగురు అన్నదమ్ముల మంగళకలయిక జరగబోతోంది. దశరథుడు అందరినీ తీసుకొని మిథిలాకు వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
ప్రయాణానికి రాజకోశం నుండి దానకానుకలు సిద్ధం చేయబడ్డాయి. బంగారం, వెండి, రత్నాలు, వస్త్రాలు, పట్టు వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, గోవులు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, సేవకులకు బహుమతులు — ఇవన్నీ సమకూర్చబడ్డాయి. వివాహంలో దానం ముఖ్యమైనది. దానం కేవలం సంపద చూపించడానికి కాదు; శుభకార్యంలో ఆనందాన్ని పంచడానికి. బ్రాహ్మణులకు దానం, అతిథులకు ఆతిథ్యం, బంధువులకు గౌరవం, వధువుకుటుంబానికి మర్యాద — ఇవి వివాహధర్మంలో భాగాలు. దశరథుడు ఈ విషయాలలో ఉదారుడు. అతను తన కుమారుని వివాహానికి తగిన శోభ కలిగించాలని కోరుకున్నాడు.
అయోధ్య నుండి బయలుదేరే ముందు నగరంలో మంగళకార్యాలు జరిగాయి. దేవతలకు పూజలు చేశారు. ప్రయాణం శుభంగా ఉండాలని ప్రార్థించారు. రథాలు అలంకరించబడ్డాయి. ఏనుగులకు గంటలు కట్టారు. గుర్రాలను అందంగా సిద్ధం చేశారు. సైన్యం రక్షణకోసం తోడుగా ఉండాలి. కానీ ఇది యుద్ధయాత్ర కాదు; మంగళయాత్ర. అందుకే వాద్యాలు, మంగళధ్వనులు, పుష్పాలంకారాలు, శుభసూచకాలు అన్నీ కనిపించాయి. దశరథుడు రాముని తండ్రిగా ఆనందంతో బయలుదేరుతున్నాడు. ఈ ప్రయాణంలో అతని మనస్సులో ఒక ప్రత్యేకమైన తృప్తి ఉంది — తన రాముడు ఇప్పుడు ధర్మవీరుడిగా ప్రపంచానికి పరిచయమయ్యాడు, త్వరలో సీతాదేవితో వివాహబంధంలోకి ప్రవేశించబోతున్నాడు.
అయోధ్య ప్రజలు దశరథుని ప్రయాణాన్ని చూసి ఆనందించారు. కొందరు రాజవాహినిని చూసేందుకు వీధుల వెంట నిలబడ్డారు. కొందరు రాముని శుభవివాహానికి మంగళాశీస్సులు పలికారు. కొందరు “రామసీతలు చిరంజీవులు కావాలి” అన్న భావంతో దేవతలను ప్రార్థించారు. రాముడు అప్పటికే మిథిలాలో ఉన్నాడు. కానీ అతని పేరు అయోధ్య వీధులలో మంగళమంత్రమై మార్మోగింది. ఒక మంచి కుమారుడు తన తండ్రికి మాత్రమే కాదు, మొత్తం రాజ్యానికి గౌరవం తెస్తాడు. రాముడు అలాంటి వాడు. అతని వివాహం అయోధ్యకు గౌరవకార్యంగా మారింది.
మిథిలా వైపు దశరథుని ప్రయాణం ప్రారంభమైంది. రాజవాహిని నెమ్మదిగా, గౌరవంగా సాగింది. ముందుగా దూతలు, తరువాత రథాలు, గుర్రస్వారులు, ఏనుగులు, మంత్రులు, పురోహితులు, దానసామగ్రి, రాజకుటుంబ సభ్యులు — ఇలా సముచిత క్రమంలో వాహిని కదిలింది. మార్గమధ్యంలో విశ్రాంతి స్థలాలు ఏర్పాటు చేశారు. నదులు దాటే చోట జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు. ఒక రాజ్యాధిపతి ప్రయాణం అంటే సమన్వయం అవసరం. కానీ దశరథుని హృదయం మాత్రం ముందుగానే మిథిలాకు చేరిపోయింది. రాముడిని చూడాలి, లక్ష్మణుడిని ఆలింగనం చేయాలి, విశ్వామిత్రునికి కృతజ్ఞత చెప్పాలి, జనకుని కలవాలి, సీతాదేవిని తన కోడలిగా స్వీకరించాలి అనే ఆలోచనలు అతని మనస్సులో పరవశంగా తిరిగాయి.
ఈ సమయంలో రామాయణం మనకు కుటుంబధర్మం యొక్క అందాన్ని చూపిస్తుంది. రాముడు తన శక్తితో శివధనుస్సును విరిచినా, తండ్రి లేకుండా వివాహం జరగదు. జనకుడు ప్రతిజ్ఞ నెరవేరిన వెంటనే దశరథుని ఆహ్వానించాడు. దశరథుడు గురువులను తీసుకొని మిథిలాకు బయలుదేరాడు. పెద్దల అనుమతి, కుటుంబ గౌరవం, వంశమర్యాద, శాస్త్రోక్త విధానం — ఇవన్నీ కలిసినప్పుడు వివాహం పవిత్రమవుతుంది. నేటికీ ఈ పాఠం విలువైనది. వ్యక్తుల కలయిక ప్రేమతో, గౌరవంతో ఉండాలి; కుటుంబాల ఆశీర్వాదం దానికి స్థిరత్వం ఇస్తుంది.
దశరథుని ఆనందం వెనుక మరో లోతైన భావం ఉంది. ఒకప్పుడు పుత్రకామేష్టి యాగం ద్వారా వచ్చిన కుమారుడు ఇప్పుడు ప్రపంచం ముందు మహావీరుడిగా నిలిచాడు. దైవప్రసాదంగా పొందిన సంతానం ధర్మకార్యంలో విజయం సాధించినప్పుడు తండ్రి గర్వం పవిత్రంగా మారుతుంది. దశరథుడు రాముని యశస్సును తన గర్వంగా అనుభవించినా, అతని హృదయంలో దేవతల పట్ల కృతజ్ఞత ఉంది. విశ్వామిత్రుని పట్ల కూడా అతనికి కృతజ్ఞత పెరిగింది. రాముడిని అడవికి తీసుకెళ్లిన అదే మహర్షి ఇప్పుడు రాముడి మహిమను ప్రపంచానికి తెరిచాడు. మన జీవితంలో కొన్నిసార్లు కఠినంగా కనిపించే గురువుల నిర్ణయాల వెనుక గొప్ప శ్రేయస్సు దాగి ఉంటుంది.
మిథిలాలో ఈలోపు జనకుడు కూడా ఏర్పాట్లు కొనసాగిస్తున్నాడు. దశరథుని రాకకు తగిన ఆతిథ్యం సిద్ధం చేయాలి. అయోధ్య మహారాజు, రఘువంశాధిపతి, తన కుమారుని వివాహానికి వస్తున్నారు. ఇది మిథిలాకు గౌరవకార్యం. అతిథిసత్కారం జనకుని స్వభావం. యజ్ఞం జరుగుతున్న నగరం ఇప్పుడు వివాహమంగళంతో కూడి మరింత శోభించబోతోంది. సీతాదేవి వివాహం జరగబోతోందన్న వార్త మిథిలా ప్రజలలో కూడా ఆనందాన్ని కలిగించింది. సీత వారి ప్రియరాజకుమార్తె. ఆమెకు తగిన వరుడు దొరికాడన్న వార్త నగరానికి మహాసంతోషం.
ఇలా మిథిలా నుండి వచ్చిన దూతలు అయోధ్యకు శుభవార్తను అందించారు. దశరథుడు రామలక్ష్మణుల క్షేమం విని, రాముడు శివధనుస్సును విరిచి సీతను వరంగా పొందబోతున్నాడని తెలుసుకొని పరమానందం పొందాడు. అయోధ్య రాజమందిరం, రాణులు, మంత్రులు, గురువులు, ప్రజలు అందరూ సంతోషంతో నిండిపోయారు. దశరథుడు మిథిలా ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు. రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, దానకానుకలు, పురోహితులు, మంత్రులు అన్నీ సమకూర్చబడ్డాయి. ధర్మం, కుటుంబమర్యాద, మంగళం కలిసిన రాజయాత్ర మిథిలా వైపు సాగింది. తదుపరి భాగంలో దశరథుడు మిథిలాకు చేరడం, జనకుని మహాస్వాగతం, వంశవివరాల పరస్పర ప్రస్తావన, సీతారామ వివాహానికి శాస్త్రోక్త సిద్ధత గురించి తెలుసుకుందాం.







